ဒိကနၣ် ပှၤကွၢ်သိအဂ့ၤတဂၤ အကလုၢ်

ဖဲယအိးထီၣ် ယအီၣ်လဲ (online) စ့ပာ်ဖှိၣ် အဲး(ပ) န့ၣ်ဒီး, ယထံၣ်ယဲလၢ တၢ်ထုးထီၣ် ဝဲဒၣ် ယစ့အါန့ၢ်ဒံး ဒီလၣ် ယဲၢ်ကယၤ ခံဘျီဘၣ်ဆၣ်, တမ့ၢ် ယထုးထီၣ်အီၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘီဖးဒိၣ်အပူၤန့ၣ် ယဆဲးကျိးဆူ စ့တၢးလၢ ယပာ်ဖှိၣ်၊စ့, ဒီးဖျါလၢ တၢ်ဟုၣ်ခူသူၣ် ယတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိလၢစ့တၢးအတၢ်မၤစၢၤယၤအဃိ, ယဒိးန့ၢ်က့ၤ ယတၢ်အိၣ်မူအဂ့ၤအဝါ, ဒီးမၤသကိးတၢ်ဒီးစ့တၢး, ဒ်အလီၢ်လီၢ်ဘၣ်ဆၣ်, ယတၢ်လဲၤခီဖျိအံၤ သိၣ်လိယၤလၢ ခါဆူညါ, တၢ်ဟုၣ်တၢ်ဘျၣ် ဒ်သိးအံၤတဖၣ် အသုတကဲထီၣ်တဂ့ၤအဂီၢ်, ပကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ပလီၢ်ပဒီသးထီဘိန့ၣ်လီၤ.

ဖဲယိၤဟၣ် ၁၀:၁၀ အပူၤန့ၣ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဝဲလၢ “တၢ်ဟုၣ်တၢ်ဘျၣ်န့ၣ် မ့တမ့ၢ်ဘၣ်ဒ်သိးကဟုၣ်တၢ်, မၤသံတၢ်, ဒီးမၤဟးဂီၤတၢ်ဒီး တဟဲဘၣ်ဝဲဘၣ်” န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢအဝဲမၤဘျါက့ၤ ပှၤဆူးပှၤဆါလၢ မုၢ်အိၣ်ဘှံးနံၤအဃိ, တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါခိၣ်နၢ် တဖၣ် လၢအကတိၤထီဒါအီၤတဖၣ်န့ၣ် (၉:၁၃-၁၅) ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး သိၣ်ဃီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ဒုးနဲၣ်ဖျါထီၣ် အဝဲသ့ၣ်အတၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သးလၢ ကဟုၣ်တၢ်, ကမၤသံတၢ်, ဒီးကမၤဟးဂီၤတၢ်န့ၣ်လီၤ.…

ထံၣ်ဘၣ်ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ကဟုကညီၢ်

နံၣ်ကယၤ ၁၉, အပှၤကွဲးထါ ကၠဲရဲး(ဒ) မဲ(န)လ့ၣ် ဟီး(ဖ)ခ့(န) (Gerard Manley Hopkins), အထါတယုၢ်, လၢအမ့ၢ် “ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ကဟုကညီၢ်” (God’s Grandeur) န့ၣ် ပှၤကွဲးထါတဂၤအံၤ, လၢတၢ်မၤလၤကပီၤ ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ဘၣ်တ့ လၢကျိၤကျဲအကလုာ်ကလုာ်အဂီၢ်, ကွဲးပာ်ဖျါမၤပှဲၤက့ၤအသဟီၣ်- လၢအအိၣ်ပှဲၤဒီး “ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ကဟုကညီၢ်” န့ၣ်လီၤ. ယွၤအလၤကပီၤ လၢအလီၤလိၢ်လီၤလးန့ၣ် ဟီး(ဖ)ခ့(န) ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲလၢ မ့ၣ်အူလၣ်လၢအကဲၤထီၣ်, ဒီးဆဲးကပြုၢ်ကပြီၤ ဒ် “ထးဘ့ၣ်ကဘျဲးအလွဲၢ်ဆဲးကပြ့ၢ်တၢ်အသိး” န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ယွၤအတၢ်ဃံတၢ်လၤ မ့ၢ်မူဂဲၤဖျါဒ်သိူအံၤဒၣ်လဲာ်, ဘၣ်မနုၤအဃိ, ပှၤအါဂၤ တထံၣ်, တသ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်လဲၣ်. တၢ်ဂ့ၢ်တမံၤလၢ ဟီး(ဖ)ခ့(န) ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ် မ့ၢ်လၢကယဲၢ်တၢ်ခဲလၢာ်န့ၣ် ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိတဖၣ် ကၢၢ်ဘံၣ်ကၢၢ်ဘၢဝဲလၢ “ပှၤကညီ အတၢ်ဘၣ်အၢဘၣ်သီ,” ဒီး “ပှၤကညီ အစိအတၢ်နၢတၢ်နွါ” တဖၣ်အဃိ, ဒီးပှၤအါဒံအါဂၤန့ၣ် ထံၣ်လီၤဒၣ်ထဲအကစၢ်အသးဒၣ်ဝဲ, ဒီးတထံၣ်တၢ်အဂၤလၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

ထါစံးထီၣ်ပတြၢၤ (၁၀၄) စ့ၢ်ကီး,…

ဟီၣ်ခိၣ်ညၣ်ထ့ၣ်အဂ့ၤလၢ ယွၤအပူၤ

ကိးနံၣ်ဒဲး, ဘူးထီၣ်လၢတၢ်ကိၢ်ခါကလၢာ်ဝဲန့ၣ် ယသူၣ်လီၤဒံသၣ်အချံတဖၣ်လၢယကရၢၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်အချံန့ၣ် ပျိၣ်ထီၣ်အဒ့အလၣ်တဖၣ် ချ့သဒံးဘၣ်ဆၣ်, ပကထံၣ်ဘၣ် အသၣ်တဖၣ်န့ၣ် တၢ်ဆၢကတီၢ်န့ၣ်ယံာ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. နီၢ်နီၢ်န့ၣ်, လၢတၢ်ကိၢ်ခါမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ တဟါန့ၣ် ဒံသၣ်အချံလၢ ယသူၣ်လီၤတဖၣ်အဂီၢ်, ယလူထံ, ဒီးအိၣ်ခိးကွၢ်တၢ်အကတီၢ်, ယသံကွၢ်လီၤက့ၤယသးလၢ မ့ၢ်ယဒံအမုၢ်တဖၣ် ကဖီထီၣ်သၣ်ထီၣ်ကစီဒီဧၣ်န့ၣ်လီၤ. ယဆိကမိၣ်ထီၣ်ယဲလၢ ဖဲယသူၣ်လီၤတၢ်အကတီၢ်, မ့ၢ်ယသူၣ်လီၤဒံသၣ်အချံတဖၣ် ကတံာ်ကဲၣ်ဆိးဧါ (မ့) ဟီၣ်ခိၣ်လၢ ယသူၣ်လီၤတၢ်န့ၣ် မ့ၢ်ယတကတဲာ်ကတီၤအီၤဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်အဃိန့ၣ်ဧါလီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တနံၤန့ၣ် ယထံၣ်လၢ တၢ်အဘိၣ်လါလါဖိတဖၣ်ဟဲထီၣ်ဝဲဒၣ်, ပိာ်ထွဲထီၣ်အသး တနွံဘၣ်တနွံန့ၣ်လီၤ. ဒီးလၢစှၤနွံအတီၢ်ပူၤန့ၣ် တၢ်အမုၢ်ဖိတဖၣ် သၣ်ထီၣ်ဝဲ, ဒီးပမၤအီၣ်တၢ်ဒိးတၢ်လၣ်စံၣ်ဃါ ဒီနွံန့ၣ်လီၤ.

ဘၣ်တဘျီဘျီန့ၣ် သူၣ်ဂ့ၢ်သးကျိၤ အတၢ်ဒိၣ်ထီၣ်န့ၣ် တၢ်မၤအသးဒ်သိးအံၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်လၢပဃ့ထုကဖၣ်န့ၢ်တၢ်တဖၣ်, လၢအမ့ၢ် တၢ်ဝံသးစူၤ, တၢ်သူၣ်စူၤသးစူၤ, တၢ်မၤဂ့ၤတၢ်, ဒီးတၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံတဖၣ်န့ၣ် (ကလၤတံ ၅:၂၂-၂၃) ပတထံၣ်န့ၢ်အီၤထီဘိဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, ဒ်သိးပကမၤဒိၣ်ထီၣ်အါထီၣ် တၢ်ထုကဖၣ်, တၢ်မၤလိ လံာ်စီဆှံ, တၢ်ဘူၣ်ထူဘါယွၤ, တၢ်မၤဂ့ၤမၤစၢၤ ပှၤဂၤအဂီၢ်န့ၣ် ပမ့ၢ်ဃ့…

တၢ်အိၣ်ခိးကွၢ်လၢ် တၢ်ကူးဘုအကတီၢ်

ဖဲ ၁၉၆၂ နံၣ်န့ၣ် ယိၣ်အါ(န) ရှဲးတလၢၣ် (Joanne Shetler), ဒီး အဲ(န) ဖဲးစၢၢ် (Anne Fetzer) ခံဂၤ, ဒ်သိးကလဲၤစိာ်ရၢလီၤ ခရံာ်အတၢ်သးခုကစီၣ်ဆူ ပှၤတနၢ်ဟူဒံးဘၣ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအဂ့ၢ်တဖၣ်အဂီၢ်, လဲၤဒိးသိလ့ၣ်, ဒီးတၢ်လဲၤလၢခီၣ်ဆူ ဖံးလံးပံ (Philippines) အကစၢၢ်ဒီခိၣ်, ဆူတၢ်လီၢ်အကီအခဲတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

လၢယဲၢ်နံၣ်အတီၢ်ပူၤ, အဝဲသ့ၣ်ကွဲးကျိာ်ထံဝဲ လံာ်စီဆှံဆူ ပှၤအိၣ်ဆိးလၢလီၢ်ကဝီၤတဖၣ်အကျိာ်တၢ်ကတိၤဘၣ်ဆၣ်, ဘလဲကၤအိၣ် (Blangao) အပှၤသဝီဖိတဖၣ်န့ၣ် တတူၢ်လိာ်ဝဲဒၣ်ညီညီဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, ဒ်သိးတၢ်ကစိာ်ဆှၢ တၢ်ဟ့ၣ်မၤစၢၤအသီတဖၣ်အဂီၢ်, တၢ်တ့ဘှီထီၣ် ကဘီယူၤဖိ ကယူၤထီၣ်, ယူၤလီၤအကျဲန့ၣ် အဝဲသ့ၣ် မၤစၢၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်တနံၤန့ၣ် ကဘီယူၤဖိလၢ ပှၤဟီၣ်ကဝီၤဖိတဖၣ် ယုၢ်န့ၢ်ဝဲအမံၤလၢ, “တၢ်မၤကဒါမဲာ် အိၣ်ဟဲလၢတၢ်လီၢ်အဂၤ” န့ၣ် ဟဲတုၤဝဲ, ဒီးပိာ်မုၣ်တဂၤလၢ အိၣ်ဒီးအဟုးအသးတဂၤန့ၣ် လၢအသးသမူအဂီၢ်, တၢ်ဘၣ်ယိၣ်အလီၢ်အိၣ်ဝဲဒၣ်ဒိၣ်မးအဃိ, ပှၤနီၣ်ကဘီယူၤ (Pilot) န့ၣ် နီၣ်ထီၣ်အကဘီယူၤ, ဒီးစိာ်ဆှၢဝဲဒၣ်ဆူ တၢ်ဆါဟံၣ်လၢ တၢ်လီၢ်အယံၤတတီၤန့ၣ်လီၤ. လၢခံ.…

မၤဒိၣ်ထီၣ်အါထီၣ် ပတၢ်သ့ၣ်ညါကစၢ်ယွၤ

ဖဲယစံၣ်လီၤဆူ ကမါအပူၤန့ၣ်ဒီး, ထံနုာ်လီၤဆူ ယမဲာ်ဒီးလၢအကးတံာ်ဃာ်ထံအပူၤအဃိ, ယတထံၣ်ဘၣ်တၢ်ဂ့ၤဂ့ၤလၢၤဘၣ်. တၢ်ပီၢ်ထံကျိၤကျဲ အတၢ်သိၣ်လိန့ၣ် ယတဒိးန့ၢ်အီၤ ဂ့ၤဂ့ၤဒၣ်လဲာ်, ယနူာ်လီၤပြၢ တၢ်ပီၢ်ထံလၢ တၢ်ပာ်သး စွံကတုၤအပူၤ, ဒီးယမၤကတၢၢ်ဝဲ တၢ်ပီၣ်ထံ အတၢ်လဲၤက့ၤခံပြီၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. နံၣ်လါတဖၣ်ပူၤကွံာ်ဝံၤ, ယမၤလိန့ၢ်ဝဲဒၣ် ဖဲလၢပပီၢ်ထံအကတီၢ်, ပဘၣ်သါဒ်လဲၣ်, ဒီးတၢ်ပီၢ်ထံအကျိၤအကျဲတဖၣ်အဃိ, ကယဲၢ်တၢ်ပြၢပီၢ်ထံအိၣ်ဝဲဒၣ် လွံၢ်ကလုာ်လိာ်န့ၣ် ယမၤလိန့ၢ်ဝဲဒၣ် လၢတၢ်သးခုအပူၤန့ၣ်လီၤ.

တၢ်မၤလိန့ၢ်, ဒီးတၢ်တမၤလိန့ၢ် တၢ်သိၣ်လိအကျိၤအကျဲဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်န့ၣ် တၢ်လီၤဆီကအိၣ်ဝဲဒၣ် မနုၤတမံၤလဲၣ်. တၢ်ဖးလံာ်စီဆှံစ့ၢ်ကီး, ကမ့ၢ်တၢ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ်လီၤ. လံာ်စီဆှံအဆၢ လၢပဖးအီၤ အတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတဖၣ် အတၢ်အိၣ်အသး လၢခံလၢညါ (Context), ဒီးအခီပညီတဖၣ်န့ၣ် ပမ့ၢ်နၢ်ပၢၢ်အီၤန့ၣ်ဒီး, ပတၢ်စူၢ် တၢ်နာ် ကဒိၣ်ထီၣ်အါထီၣ်, ဒီးပစူးကါ, မၤဘၣ်လိာ်ဘၣ်စးအီၤလၢ ပတၢ်အိၣ်မူ အပူၤသ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

စီၤပီလူး အဲၣ်ဒိးဝဲလၢ စီၤတံၤမသ့း ကအိၣ်ဂၢၢ်ဆိးကျၢၤဝဲလၢ အတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်အပူၤ, ကပဒ့ၣ်ဟးဆှဲး တၢ်အ့ၣ်လိာ်ဆိးက့, ဒီးဒ်သိးအသုတၢ်တလီန့ၢ်အီၤလၢ သရၣ်သိၣ်ကမၣ်သီကမၣ်တၢ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. စီၤပီလူး အလံာ်ပရၢလၢခံ အကတၢၢ်တဘ့ၣ်အပူၤန့ၣ်, ဒ်သိးစီၤတံၤမသ့း…